Bối cảnh
Quyền tiếp cận thông tin là quyền hiến định được ghi nhận tại Điều 25 Hiến pháp 2013 và cụ thể hóa trong Luật Tiếp cận Thông tin số 104/2016/QH13. Tuy nhiên, sau gần một thập kỷ thi hành, việc thực hiện quyền này vẫn gặp nhiều rào cản.
Phân tích rào cản
Bài nghiên cứu trên Tạp chí Dân chủ và Pháp luật chỉ ra:
- Rào cản pháp lý: quy định về danh mục thông tin được/không được cung cấp chưa rõ ràng; cơ chế phân loại thông tin còn chồng chéo
- Rào cản thiết chế: chưa có cơ quan độc lập giám sát việc cung cấp thông tin; hệ thống đầu mối tại các cơ quan nhà nước hoạt động không đồng đều
- Rào cản thực tiễn: thời hạn xử lý yêu cầu thường vượt quy định; phí cung cấp thông tin chưa minh bạch; người dân thiếu hiểu biết về quyền của mình
Đề xuất hoàn thiện
- Sửa đổi Luật Tiếp cận Thông tin theo hướng mở rộng phạm vi cung cấp chủ động (open data)
- Thành lập cơ quan giám sát độc lập
- Số hóa toàn bộ quy trình tiếp nhận - xử lý - phản hồi yêu cầu
- Tăng cường giáo dục pháp luật về quyền tiếp cận thông tin
Quan điểm ILED
Quyền tiếp cận thông tin là yếu tố then chốt cho minh bạch nhà nước và môi trường kinh doanh lành mạnh. ILED hỗ trợ doanh nghiệp soạn thảo hồ sơ yêu cầu cung cấp thông tin theo đúng quy định.